Ana Sayfa Sağlık Her 2 çocuktan 1’inde demir eksikliği

Her 2 çocuktan 1’inde demir eksikliği

73
0
Paylaş
Her 2 çocuktan 1'inde demir eksikliği
Her 2 çocuktan 1'inde demir eksikliği
Vücudun en temel ihtiyaçlarından biri olan ve besinlerle alınan demirin eksikliği o kadar çok sıhhat sorununa yol açabiliyor.

Bebeklik ve çocukluk döneminin en sık görülen kan hastalığı olan demir eksikliği anemisi, dünya nüfusunun %70-80’inde farklı alanlara yönlendirilmiş hastalıkların görülmesinde büyük rol oynuyor. 

 

Gelişmekte olan ülkelerde ise okul çağındaki çocukların yaklaşık %50’sinde demir eksikliği anemisi saptama ediyor. Memorial Ankara Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Sami Akbuğa, çocuklarda demir eksikliği ve çare yöntemleri hakkında bilgi verdi.
 
Demir eksikliği çocukları zihinsel ve bedenen etkiliyor
Ülkemizde değişik yaş gruplarında yapılan geniş kapsamlı çalışmalarda, demir eksikliği anemisinin %30-%78 gibi çok yüksek oranlarda olduğu tespit edilmiştir. Demir eksikliği, hemoglobin oluşumunu engellemeyecek miktarda vücut demirinin yetersiz olmasıdır.
Demir eksikliği anemisi ise demir eksikliği sonucu Hb miktarının azalmasıdır. Süt çocukluğu döneminde yükselme ve gelişmenin çabuk olması nedeni ile demir gereksinimi artmaktadır. Gıda maddelerinin yeterli demir içermemesi sonucu bu dönem, demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinin en sık görüldüğü yaş grubudur. Demir eksikliği, küçük çocuklarda düşük bilişsel test skorları, zayıflamış okul başarısı, kısalmış uyarı aralığı, gerilemiş adale fonksiyonu ve fiziksel aktiviteye neden olabilirken, daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde zayıflamış zihinsel becerilerle ilişkilidir.
 
Çocuğunuzda demir eksikliği olduğunu nasıl anlarsınız?
Anne ve babalar çocuklarındaki fiziki ve davranışsal durumları iyi gözlemleyerek demir eksikliği olup olmadığını anlayabilirler.

Demir eksikliğinin erken evreleri, kansızlık olmaksızın, belirtilerin görülmediği bir dönem olabilir. Anemiye tabi olarak özellikle avuç içlerinde almak üzere deride solukluk, hızlı soluma, yürek çarpıntısı, iştahsızlık, halsizlik, tedirginlik, dikkat eksikliği, hiperaktivite sendromu, artma geriliği, iştahsızlık, öğrenme fonksiyonlarında gerilik, uyku bozuklukları, nefes alıkoyma nöbetleri, çivi ve saçlarda basit kırılma, kaşık tırnak, ağız kenarında yaralar, düz ve parlak dil, gibi bir dizi sorun demir eksikliği anemisinin anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Ancak erken evrede durumun tespiti ve tedavi seçeneğinin belirlenebilmesi açısından doktorun belirlediği tetkiklerin yapılması yerinde olacaktır.
 

Çocuğunuz toprak yiyorsa…
Pika, besleyici değeri olmayan yabancı madde yeme alışkanlığıdır. Kil, toprak, kağıt, kahve çekirdeği, tuzlu, bez, buz, kireç, kum, sabun, saç gibi maddeler en sık yenilen maddelerdir.
Pika varlığında, çocuk demir eksikliği anemisi ve çinko eksikliği açısından mutlaka muayene edilmelidir. Başlangıçta demir ve çinko eksikliği olmayabilir fakat pika devam ettikçe gelişme olasılığı fazladır. Bunların eksikliği uygun bir şekilde tedavi edilmelidir. 
 
Demir eksikliğinin nedeni araştırılmalı
Başlangıç olarak demir eksikliği anemisinin nedeni araştırılır. Bilhassa süt çocukluğu ve adolesan dönemde bu duruma en sık yol açan neden, gelişen demir ihtiyacının besin ile karşılanmamasıdır.

Çocukluk ve adolesan dönemde altta yatan kanama, parazitoz veya çölyak hastalığı gibi bağırsaktan demirin emiliminin bozulduğu hastalıklar araştırılmalıdır. 
 

Tedavide ilk önce, demir eksikliğinin nedeni ortadan kaldırılır ve demir tedavisi hekimin belirleyeceği dozlarda başlanır. İlaçların emiliminin en yüksek düzeyde olması için aç karına alınması (yemeklerden 2 saat sonra) daha uygundur.

Ağızdan alınan demir ilaçları ile bulantı, kusma, hazım sorunları, kabızlık, ishal, gaz, dışkının siyah renkli olması, dişlerin siyaha boyanması gibi tabi etkiler olabilir.
Dişlerin siyaha boyanmasını en aza indirmek için, damla ya da şurup formunun dilin arkasına içten, dişlerle temas etmeyecek şekilde verilmesi; ilacın meyve suyu veya su ile seyreltilerek verilmesi; ilacın bir pipet ile verilmesi önerilir.
 

Çocuğunuzun beslenmesini demiri tamamlamaya karşın planlayın
Ülkemizde bebeklere 4-6 aylık olduğu dönemde başlanan koruyucu demir tedavisinin, hekimin yerinde gördüğü zaman boyunca, ahenkli kullanılması önemlidir. Çocuklarda demir eksikliği olması zihinsel gelişimde kayda değer sorunlar oluşturabilen kanda yüksek kurşun düzeylerinin olmasını da tetiklediği için koruyucu demir tedavisinin kullanılması bu açıdan da fazla önemlidir.

Çocuklara demirden zengin yiyecekler uygun miktarda ve sıklıkta sunulmalıdır. Demirden zengin gıdalar dana ve koyun eti gibi kırmızı et çeşitleri, karaciğer, yumurta sarısı, mercimek-nohut gibi bakliyat ve üzüm pekmezidir. Çocuklarda bu gıdaların yerinde porsiyonlar halinde her birinin haftada minimum üç-dört defa tüketilmesi demirden tatmin edici beslenmeyi sağlar.

Ispanak gibi yeşil yapraklı sebzelerde artı demir yoktur ve nebati yapısı nedeniyle içeriğindeki demirin emilimi de azdır. Ama sunum amacı ne olursa olsun hiçbir yiyecek çocuklara cebren verilmemelidir.