Ana Sayfa İlişkiler & Cinsellik Aşk mı saplantı mı?

Aşk mı saplantı mı?

53
0
Paylaş
Aşk mı saplantı mı?
Aşk mı saplantı mı?

 

Saplantılı aşk yüzyıllar her tarafında edebi eserlerde romantik bir şekilde betimleme edilegeldi. Romeo ve Juliet’in aşkları için intihar etmelerinden tutun da bir çok romantik filmde bile, birinin saplantılı bir şekilde aşık olması, yok edici davranışlara sebep olabilecek bir tavırdan fazla imrenilesi bir şeymiş gibi anlatılıyor. Fakat saplantılı aşk akıl sağlığı problemlerinin habercisidir. 

Bilirkişi Klinik Psikolog ve Hipnoz Uzmanı Mehmet Başkak, saplantılı aşkın belirtileri, sebepleri, teşhis ve tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler verdi:

SAĞLIKLI VE SAPLANTILI AŞK ARASINDAKİ FARK NEDİR? 
“Dinç ve saplantılı aşk arasındaki fark, saplantılı aşkta partnere karşı duyulan ilk baştaki fazla coşku ve hayranlık dolu hislerin vakit içinde takıntı derecesine varmasıdır. Saplantılı aşk ve delüzyonel (kuruntulara dayanan) kıskançlık hafıza sağlığı problemlerinin habercisidir ve yetişkin şahısların yüzde 0.1’inde görülür. Delüzyonel kıskançlıktan muzdarip olan kişiler mesela bir iş arkadaşı, eşleri ya da partnerlerini dıştan gördüğünde selamlama verse ya da benzeyen veya partnerleri sokaktan geçen birine biraz dikkatli baksa, hemencecik onları sadakatsizlikle suçlarlar. 

IÇKI KULLANAN ERKEKLER DAHA YATKIN
Alkol bağımlısı olan erkeklerin delüzyonel kıskançlık geliştirmeye bilhassa daha yatkın oldukları belirlenmiştir. Kadınlarsa, bir yabancıdan ziyade tanıdıkları birine karşısında saplantılı aşk duymaya daha yatkındırlar. Saplantılı aşka tutulan kadınlar çoğunlukla hayatlarının bir döneminde kendilerine muavin olmuş kişilere karşı bu tür bir aşk geliştirirler.

Pek yaygın olmasa da saplantılı aşkın baskı içerdiği vakalarda, erkek ve kadınların eşit oranda şiddete başvurduğu görülmüştür. Kişide saplantılı aşk gelişimine zemin hazırlayan tehlike faktörlerinden biri kişinin bütün zamanlı bir işinin olmaması, ailesinde psikiyatrik problemleri olan, özellikle de delüzyonel bozukluk yaşayan, kişiler bulunmasıdır. 

SAPLANTILI AŞKIN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Delüzyonel kıskançlık bir tarafa, saplantılı aşk, dinç bir aşktan bağımlılık yapan bir takım özellikleri nedeniyle ayrılır. Örneğin, saplantılı aşktan felakete uğramış bir kişi sevdiği kişiyle çok artı vakit geçirmek ister, aralıksız onu düşünür ve sevdiği kişiyle her lahza beraber almak için bazı uçuk davranışlar sergiler. Bu kişiler eğlenceli faaliyetlere ya da öteki sosyal ilişkilerine hemen hemen hiç süre ayırmaz ve hatta artık işlerini bile yapamayacak duruma gelirler.

Saplantılı bir şekilde birine aşık olan kişi, sevdiğini defalarca kendine yakın yetişmek için, bazı psikolojik denetim ve öteki teftiş yöntemlerine başvurabilir. Bunun örnekleri örneğin çok aşırı durumlarda harcanan para veya yenilen yemeği bile kontrol etmek, maddesel takip ya da tacizde bulunmak veya şiddete biçiminde gerçekleşebilir.

Saplantılı bir aşk yaşamış birey ve onun aşık olduğu birey birbirlerine bağımlı veya benzer bağımlı olabilirler. Saplantılı aşktan muzdarip kişiler aşık oldukları kişiye yarı bir madde bağımlısı gibi davranabilirler. Buna karşılık olarak, saplantılı aşkın hedefindeki birey saplantılı davranış ve isteklere aleyhinde kesin çizgiler çizmekte ve sınır koymakta zorlanabilir.”

Sevgilimi Evlenmeye Nasıl İkna Ederim?

SAPLANTILI AŞKIN SEBEPLERİ NELERDİR?
Psikolog Mehmet Başkak, bir kişinin saplantılı aşktan muzdarip olduğunu bildiren dikkat sinyallerini şöyle sıralıyor:

-Düşük özgüven/ fazla derecede onaylanma beklentisi 

-Aşık olduğu kişi hakkında kesintisiz tavır ricası 

-Aşık olunan kişiyi aralıksız arama, mesaj/mail gönderme, onunla her lahza beraber olmayı isteme

-Aşık olunan kişiye onu bıktıracak derecede aşırı ilgi bakış 

-Biriyle ilgili fazla boyutta iyi veya fena duygular sezme, dengeli olamama 

-Aşık olunan kişinin sadece olumlu veya olumsuz yönlerine odaklanma 

-İşe, eğlenmeye, sosyalleşmeye ve aşık olunan kişi dışarıya kalan hayattaki öteki birey ve konulara konsantre olmada güçlük çekme

-Aşık olunan kişinin hayatını ve yapıp ettiklerini peşine düşüp takip veya denetim etme girişimlerinde bulunma.

SAPLANTILI AŞK NASIL TEDAVI EDİLİR?
Psikolog Mehmet Başkak, saplantılı aşkı tanı etme süreçlerinde, kişide saplantılı aşk belirtilerinin yanında bir takım ruhsal bozuklukların belirtileri de var mı ona bakmak ve varsa bu bozuklukların tedavisine öncelik verilmesi gerektiğini belirtiyor. Bu ruhsal bozukluklar örneğin şizofreni, bipolar bozukluk, delüzyonel bozukluk veya organik (bir tıbbi durumdan kaynaklanan) beyin sendromu olabilir. 

Psikolog Başkak, saplantılı aşkın nasıl çare edileceği konusunda şu bilgileri verdi:

“Saplantılı aşkın tedavisinde keza aşık olan ayrıca de aşık olunan birey için, özellikle de bu iki kişi halihazırda bir ilişki yaşıyorlarsa, sıklıkla psikoterapiye ihtiyaç duyulur.

Danışmanlık hizmeti olmak da yararlı olabilir ve her iki partner de ilişkilerini sağlıklı bir şekilde hayallerinde canlandırabilir ve özgüvenlerini arttırmaya karşın kabul etme cümleleri ve öteki bir takım teknikleri kullanmayı öğrenebilirler.

Saplantılı aşktan muzdarip olan kişi tehditkar veya tehlikeli davranışlar sergileyemeye başlamışsa, o süre bir takım yasal adımlar atmak, polis ve savcılık nezdinde bir takım önlemlerin alınmasını sağlamak gerekebilir.” 

SAĞLIKLI AŞKIN FORMÜLÜ
Peki sağlıklı aşk dedikleri nedir? Bilirkişi Klinik Psikolog Mehmet Başkak, sağlıklı aşkı şöyle tarif ediyor:

“Partnerine aşırı derecede hayranlık duyma ve onu delicesine sevme dönemi genellikle dinç bir aşk ilişkisinin birincil aylarında görülür. Kişi, sürekli aşık olduğu kişiyi düşünür ve her dakikasını onunla aşmak ister. Dinç bir aşk ilişkisi başlıca zaman içinde değişime uğrar ve o ilk başlardaki aşırı yoğun duygular ve heyecan sona erer.

Sağlıklı bir aşk, yıllar içinde olgunlaşır ve partner ya da eşler birbirlerine karşısında sadakat, arkadaşlık, fedakarlık ve saygı hisleriyle dolarlar. Dinç bir aşkta, her iki partner de birbirleri tarafından sevildiklerini, önemsendiklerini ve birbirlerine saygı duyduklarını arkadaş canlısı bir şekilde hissederler.

Böyle bir ilişkide, partnerlerden her birinin kendine ait bireysel bir alanı vardır ve partnerler, aşk ilişkileri dıştan, bireysel olarak kendi profesyonel hayatlarını sürdürme, eğlenme ve yeni arkadaşlıklar edinme imkanına sahiptirler.”